TBS

Er is altijd een mogelijkheid om een onderzoek van het Pieter Baan Centrum te weigeren of om contra expertise te vragen

ONDERZOEK PIETER BAAN CENTRUM

Als u wordt verdacht van een (ernstig) strafbaar feit zoals moord of verkrachting en dit mogelijk onder invloed van een psychische stoornis heeft gepleegd, kan de officier van justitie of rechter een onderzoek naar uw geestvermogens gelasten. Dit onderzoek zal altijd worden verricht door een psychiater en/of psycholoog of het Pieter Baan Centrum. Het onderzoek in het Pieter Baan Centrum duurt 6 weken en vindt alleen plaats als u wordt verdacht van een zeer ernstig delict als moord of doodslag.

Een belangrijke en ingewikkelde vraag is of u dit onderzoek zou moet weigeren om zo TBS te ontlopen?

Die vraag laat zich niet zo eenvoudig beantwoorden. De indruk bestaat bij veel mensen dat u door te weigeren altijd TBS kan ontlopen. Dit is niet het geval. Door de weigering maakt u het de rechter wel een stuk moeilijker om TBS op te leggen, maar uitgesloten is het zeker niet. Dat kan mede afhangen van andere informatie die over uw psychische toestand gedurende het proces is verzameld zoals oude gedragskundige rapportages of bijvoorbeeld een reclasseringsrapport. Naar aanleiding van de zaak Michael P. die Anne Faber zou hebben verkracht en gedood, wordt er op dit moment door de Minister onderzoek gedaan naar wetswijzigingen om ervoor te zorgen dat er ook bij een weigeraar makkelijker tbs kan worden opgelegd. Mijn voorstel is om de tbs met verpleging altijd aan een maximumduur te stellen, zodat voor clienten op voorhand duidelijk is dat er net als bij een gevangenisstraf altijd sprake is van een einddatum. Lees hierover mijn voorstel in het Advocatenblad.

TBS oplegging

Een rechter kan aan u een tbs maatregel opleggen indien er sprake is van een tbs-waardig delict (doodslag, verkrachting), een psychische stoornis is ten tijde van het delict en er sprake is van een significant gevaar op herhaling van (soortgelijke) delicten. Een causaal verband tussen stoornis en delict is dus niet per definitie noodzakelijk om tbs op te leggen. De verdachte kan dus best volledig toerekeningsvatbaar worden verklaard en toch tbs krijgen. In de praktijk zal dat echter weinig voorkomen. Ook kan volgens de Hoge Raad een tbs maatregel niet worden gecombineerd met een levenslange gevangenisstraf. Wel is er op dit moment een tendens gaande waarbij rechter steeds vaker een zeer lange gevangenisstraf combineren met tbs, omdat rechters bang zijn dat iemand bij een levenslange gevangenisstraf na 25 jaar onbehandeld op straat komt. Die gedachtengang slaat wat mij betreft nergens op. Lees hierover mijn kritiek in de tweede Nieuwsbrief van de Vereniging van TBS-advocaten.

TBS verlenging

In het geval aan u een tbs maatregel met verpleging is opgelegd dan wordt u in een tbs-kliniek (FPC) geplaatst. Dat gebeurt door het Ministerie van Justitie en Veiligheid, afdeling plaatsing. Deze klinieken zitten door heel Nederland verspreid. Bij de keuze voor een kliniek wordt gekeken naar de regio van herkomst, maar ook naar de onderliggende problematiek die u heeft.

De rechter toetst ieder jaar of twee jaar of de behandeling in de kliniek nog moet worden voortgezet. De belangrijkste grond voor verlenging is of er nog voldoende gevaar op herhaling is. Sinds kort vindt er naast het advies van de kliniek om de vier jaar een onafhankelijk onderzoek door een psychiater en psycholoog of Pieter Baan Centrum plaats.

Contra-expertise

Mocht u niet tevreden zijn met de uitkomsten van een gedragskundig onderzoek dan kunt u altijd via de rechter of in eigen beheer een contra-expertise laten verrichten. U moet dan uiteraard wel goede gronden hebben om zo'n onderzoek te laten verrichten. Indien u dit onderzoek in eigen beheer wil laten plaatsvinden zullen daar kosten aan verbonden zijn. Indien de uitkomsten van dat onderzoek in de zaak worden ingebracht en de rechter betrekt dat onderzoek ook in haar oordeel dan bestaat de mogelijkheid om die kosten na afloop van die procedure weer terug te krijgen.

Inspectie-onderzoeken

In het geval er in de kliniek of onder verantwoordelijkheid van de kliniek sprake is van een incident of calamiteit (sterfgeval of ernstig delict) dan moet dit altijd aan een van de toezichthoudende Inspecties voor de Gezondheidszorg en Jeugd of van Veiligheid en Justitie worden gemeld. Zij zullen dan of zelf uitgebreid onderzoek doen naar dit incident of dit onderzoek uitbesteden aan een commissie die in opdracht van de kliniek het incident of calamiteit onderzoekt. Als nabestaande of verdachte wil je uiteraard bij die onderzoeken betrokken worden en op de hoogte worden gehouden van de uitkomsten van die onderzoeken.

Tuchtprocedures, aansprakelijkheden

Indien er door klinieken of medewerkers van klinieken ernstige fouten zijn gemaakt dan bestaat de mogelijkheid om tegen individuele medewerkers een tuchtrechtelijke klachtprocedure op te starten. In dat soort gevallen is het soms ook mogelijk om de kliniek of medewerker civielrechtelijk aansprakelijk te stellen.

Specialistische bijstand

Als tbs-advocaat en deskundige kent Jan-Jesse Lieftink alle ins en outs in de wondere wereld van tbs. Hij is specialist zowel op het terrein van PBC onderzoeken, tbs-opleggingen, tbs-verlengingen, Inspectieonderzoeken en (tuchtrechtelijke) aansprakelijkheden. Ook is hij bestuurslid van de Vereniging van TBS-advocaten. Hij kan u bijstaan op zowel betalende basis als pro deo.